Tại sao vỉ phun sương Inox 304 vẫn bị ăn mòn? Giải mã bí ẩn vật lý.

29-01-2026tran dinh toan

Tại sao vỉ phun sương Inox 304 vẫn bị ăn mòn? Giải mã bí ẩn vật lý

Nhiều người dùng tin rằng Inox 304 là "vĩnh cửu" trong môi trường nước. Tuy nhiên, trong thực tế vận hành các hệ thống phun sương siêu âm, hiện tượng vỉ Inox bị rỗ, đen hoặc mòn vẹt vẫn xảy ra. Đây không hoàn toàn là do chất lượng thép kém, mà là kết quả của những phản ứng vật lý và điện hóa phức tạp.

1. Bí ẩn từ các "Điện cực dương" đặt sát nhau

Đây là nguyên nhân ít người ngờ tới nhưng lại rất phổ biến trong các vỉ phun sương nhiều mắt.

Hình ảnh về electrolytic corrosion diagram

Shutterstock

Hiện tượng ăn mòn điện ly (Electrolytic Corrosion): Trong vật lý, khi hai điện cực dương đặt gần nhau trong một môi trường dẫn điện (nước), dù chúng có cùng điện thế trên lý thuyết nhưng thực tế luôn tồn tại một độ lệch điện áp nhỏ
Sự dịch chuyển ion: Dòng điện rò giữa các cực dương biến môi trường nước thành một bể điện phân bất đắc dĩ. Tại bề mặt Inox (đóng vai trò cực anode cục bộ), các nguyên tử kim loại bị mất electron, trở thành ion và tan vào nước, để lại những vết rỗ sâu.
Tần số siêu âm: Sự dao động ở tần số triệu lần mỗi giây làm mất ổn định lớp màng bảo vệ Oxit Crom của Inox, khiến quá trình ăn mòn điện hóa này diễn ra nhanh gấp nhiều lần so với điều kiện tĩnh.
Phản ứng oxy hóa: Tại các điểm có điện thế cao hơn (cực dương), các nguyên tử kim loại inox ($Fe, Cr$) sẽ bị mất electron và biến thành ion dương tan vào trong nước. Công thức hóa học cơ bản:

Fe → Fe2+ + 2e-
Chênh lệch điện áp nhỏ: Thực tế, không bao giờ có sự cân bằng tuyệt đối. Giữa hai mắt phun (cực dương) luôn có một độ lệch điện thế nhỏ ($dV$). Chính sự chênh lệch này tạo ra dòng điện chạy qua nước.
Mật độ dòng điện tập trung: Khi đặt sát nhau, mật độ đường sức điện trường tại vùng không gian giữa hai cực trở nên rất dày đặc. Điều này thúc đẩy quá trình trao đổi ion diễn ra mãnh liệt hơn tại bề mặt inox bọc quanh mắt phun.

dưới đây là ảnh vỉ bị ăn mòn

2. "Sát thủ" Cavitation - Ăn mòn xâm thực

Inox 304 bị hỏng không chỉ do hóa chất mà còn do lực cơ học ở cấp độ phân tử.

Cơ chế: Công nghệ siêu âm tạo ra các bong bóng chân không li ti. Khi các bong bóng này vỡ ra ngay sát bề mặt Inox, chúng tạo ra các vi phản lực (micro-jets) có áp suất cực lớn.
Hệ quả: Lực va đập này "bào" sạch lớp màng bảo vệ tự nhiên bám trên bề mặt Inox. Khi lớp bảo vệ này mất đi, kim loại bên trong tiếp xúc trực tiếp với nước và oxy, dẫn đến tốc độ oxy hóa tăng vọt.

3. Sự tấn công của Ion Chloride

Inox 304 cực kỳ nhạy cảm với Clo – thành phần thường có trong nước máy hoặc nước khử trùng.

Nguồn nước: Nếu bạn dùng nước máy có hàm lượng Clo cao hoặc nước giếng khoan chưa xử lý kỹ (nhiều muối khoáng), các ion Cl sẽ tấn công phá hủy lớp màng Cr2O3 bảo vệ bề mặt inox.
Hóa chất tẩy rửa: Sử dụng các chất tẩy có gốc axit mạnh hoặc Clo để vệ sinh vỉ sẽ trực tiếp "ăn" vào bề mặt inox.
Nguồn nước có pha nước khủ trùng , hoặc các dung môi hóa chất ...

4. Tích tụ khoáng chất và ăn mòn kẽ hở

Khi vỉ hoạt động, khoáng chất trong nước (Canxi, Magie) bám lại tạo thành lớp vôi.

Môi trường thiếu oxy: Dưới lớp cặn vôi bám chặt, oxy không thể tiếp cận bề mặt Inox để tái tạo lớp màng Oxit Crom.
Bẫy hóa chất: Các hóa chất hoặc ion ăn mòn bị mắc kẹt dưới lớp cặn này sẽ hoạt động mạnh hơn, "gặm nhấm" bề mặt vỉ mà người dùng không thể quan sát được bằng mắt thường.

Làm thế nào để bảo vệ vỉ phun sương?

Để giải quyết những "bí ẩn vật lý" này, việc bảo trì cần đi đôi với hiểu biết kỹ thuật:

Triệt tiêu dòng rò: Luôn nối tiếp địa (Grounding) cho vỏ máy và sử dụng nguồn biến áp cách ly chất lượng cao để triệt tiêu hiệu điện thế dư giữa các điện cực.
Cân bằng điện thế: Đảm bảo các vỉ trong cùng một bồn nước được nối đẳng thế với nhau.
Vệ sinh định kỳ: Loại bỏ lớp cặn bám trên bề mặt Inox để lớp màng bảo vệ có cơ hội "tự chữa lành" nhờ oxy trong không khí.
Xử lý nguồn nước: Sử dụng nước đã qua lọc RO hoặc khử khoáng để loại bỏ ion và cặn vôi và Clo , khồn pha hóa chất , không cho nước khủ trùng
Tuy nhiên trong việc khảo sát của chúng tôi về 10 năm kinh nhiêm tỷ lệ sự ăn mòn này chiếm chiếm tỷ lệ nhỏ 5-7% vỉ phun sương siêu âm bị ăn mòn 2 điện cực chủ yếu là chất lượng nước có nhiều Clo và cạn vôi , hoặc người dùng cho các dung môi hóa chất hoặc khủ khuẩn ... Vì vậy hãy dùng nước sạch RO là đảm bảo

Kết luận: Inox 304 bị ăn mòn không phải là lỗi của vật liệu, mà là hệ quả của một môi trường làm việc quá khắc nghiệt về mặt điện hóa. Hiểu rõ các nguyên lý này sẽ giúp bạn kéo dài tuổi thọ thiết bị gấp nhiều lần.